Lezing Vreemd volk door Fik Meijer

Nu een grote stroom vluchtelingen zich naar Europa beweegt vullen de woorden integratie, discriminatie, xenofobie, allochtonen en autochtonen bijna dagelijks de kranten. Dat het Griekse en Romeinse woorden zijn die verwijzen naar een oude vreemdelingenproblematiek is minder bekend.

In zijn lezing gaat Fik Meijer in op de aard van de problemen. Hij begint bij de elitaire samenleving van de Homerische helden en eindigt in de Late Romeinse Oudheid. Hij vertelt hoe de Grieken andere volkeren, die ze voornamelijk van afstand kenden, langs de meetlat van hun eigen normen en waarden legden. Het zwaartepunt van de lezing ligt bij het Romeinse rijk. De Romeinen namen de door de Griekse intellectuelen geformuleerde visies op vreemdelingen over.

Het vreemdelingenvraagstuk wordt behandeld vanuit verschillende invalshoeken en Fik Meijer besteedt ook aandacht aan de religies in het rijk. De problemen die de monotheïstische christenen de Romeinse overheid bezorgden komen uitgebreid aan bod.

Fik Meijer begint zijn lezing bij de elitaire samenleving van de Homerische helden en eindigt in de Late Romeinse Oudheid.

De overwinningen van de Grieken op de Perzen sterkten hen in hun idee dat ze superieur waren en voorbestemd waren om te heersen en dat de niet-Grieken gedoemd waren tot onderdanigheid. In Sparta en Athene discrimineerden de burgers Griekse politieke buitenstaanders en slaven op een manier die er niet om loog.
De Romeinen gingen ook uit van hun eigen superioriteit en onderdrukten de onderworpenen. Legio is het aantal opmerkingen waarin de Romeinen zich neerbuigend over vreemde volkeren uitlaten. Geleidelijk sleten de scherpe kantjes tussen overwinnaars en overwonnenen echter af en begonnen provincialen Rome te zien als het centrum van een groot rijk dat hun veel te bieden had. Rome werd een smeltkroes van volkeren. Er ontwikkelde zich een acculturatieproces, waarin vreemdelingen zich aanpasten aan de Romeinse samenleving.

Daarnaast behandelt Fik Meijer het vreemdelingenvraagstuk vanuit verschillende invalshoeken en besteedt ook aandacht aan de religies in het rijk en de problemen die de monotheïstische christenen de Romeinse overheid bezorgden. Het heeft er alle schijn van dat de Romeinen niet goed raad wisten met deze jonge godsdienst. Hun beproefde methoden om de christenen met de staatsgodsdienst te verzoenen werkten niet. Een meedogenloze machtsstrijd was het gevolg, met een afloop die voor het Romeinse rijk verstrekkende gevolgen had.