Lezing El Greco

In 2014 is het vierhonderd jaar geleden dat de bijzondere schilder El Greco (1541-1614) overleed. "De zestiende-eeuwse kunstenaar blijkt heel iemand anders te zijn dan we ooit dachten", aldus de Volkskrant (2/5/2014). Want hoewel El Greco altijd beschouwd is als een vreemde eend in de bijt, zijn veel moderne kunstenaars schatplichtig aan hem. De schilderijen van El Greco onderscheiden zich door de langgerekte vormen en de expressieve kleuren. Maar het zijn de handen op de schilderijen die echt spreken. Docent Isolde Scholberg wijst u er op tijdens de lezing over deze Spaanse Griek.

Dominikos Theotokopoulos werd geboren in het koninkrijk Candia, in de zestiende eeuw een Venetiaanse kolonie die tegenwoordig Kreta heet. Eenmaal opgeleid tot meester in de post-Byzantijnse schilderkunst gaat Theotokopoulos naar Venetië, waar hij ‘de Griek’ wordt genoemd (Il Greco) en de sterke invloed van collega’s als Titiaan en Tintoretto ondergaat. Na drie jaar verhuist hij naar Rome, waar hij zich verder ontwikkelt in Maniëristische richting. Uiteindelijk emigreert hij naar Spanje, waar hij hoopt opdrachten van Philips II te ontvangen voor het Escoriaal, maar de koning is niet tevreden met zijn werk. Tot aan zijn dood woont hij in Toledo, waar hij behalve schitterende portretten vooral werkt voor religieuze instituten als kloosters en ziekenhuizen.

Bij zijn leven wordt El Greco door de meeste mensen niet begrepen; pas eind negentiende/begin twintigste eeuw krijgt hij de waardering die hem toekomt. Expressionisten en kubisten ontdekken zijn hoogst individuele en hypergevoelige stijl en in het werk van Cézanne en Picasso is veel invloed van El Greco te ontdekken.