Kunst in het leven van

Cornald Maas

Sommigen groeien ermee op, anderen ontdekken pas op latere leeftijd de waarde van kunst. Voor de een is het versiering, voor de ander van levensbelang. In deze rubriek vragen we een bekende Nederlander naar de rol van kunst in zijn of haar leven. Dit keer vertelt Cornald Maas (1962), journalist en presentator van de tv-programma's Opium, Oerol, Uitmarkt en Songfestival, over zijn relatie met kunst. Maas werd geboren in Bergen op Zoom, waar hij als 7-jarig jongetje twee kranten uitgaf en de wacht hield bij een brandende kerk. Die werklust en betrokkenheid kenmerken hem nog steeds. De interviewer geïnterviewd: 'Ik houd er niet van om voor kunst in een rij te staan.'

Wat is uw vroegste kunstherinnering?
Ik ben geboren in Bergen op Zoom. Tijdens mijn jeugd werd daar het Markiezenhof, een gotisch stadspaleis, herbouwd en geopend voor publiek. Ik volgde de verbouwing op de voet en deed er inspiratie op voor stadswandelingen die ik voor vriendjes organiseerde; ik zal toen een jaar of zeven zijn geweest. In diezelfde periode vatte ik ook een passie op voor de plaatselijke Gertrudiskerk met de dertiende-eeuwse toren. Toen het gebouw in het vroege voorjaar van 1972 in brand vloog, heb ik de hele dag staan posten. Behalve met het organiseren van stadswandelingen, was ik ook druk met de krantjes die ik maakte voor mijn vriendjes en voor mijn moeder. Mijn vader had een transportbedrijf en nam mij op zaterdag mee naar zijn kantoor, waar ik dan de hele dag zat te typen.

Wat was het eerste plaatje dat u ophing?
Een grote poster van Grace Jones uit de Hitkrant. Abba hing ook aan de muur, maar Grace Jones was van een andere orde. Een angstaanjagende iconische verschijning. Ik plakte mijn posters met buddy's tegen de muur. Een soort plakgom die het papier niet zou beschadigen. Belangrijk, want ik nam mijn posters mee op vakantie. Zo had ik in het vakantiehuisje toch nog een beetje Bergen op Zoom om me heen.

Wat is uw favoriete museum in Nederland of daarbuiten?
Het Rijksmuseum. Ik woon er letterlijk om de hoek. Als kind ben ik er een paar keer geweest en ik heb er weleens over geschreven voor de kinderrubriek die ik in de jaren 80 in Elsevier had, maar vorig jaar heb ik het museum pas echt leren kennen tijdens de voorbereiding van het tv-programma ter ere van de heropening. In aanloop naar die uitzending heb ik een paar keer in mijn eentje door het verlaten museum gelopen en de aanwezige kunst in stilte tot me kunnen nemen. Tijdens een van die bezoeken heb ik gebiologeerd naar een schilderij van Jan Steen staan kijken. Ik dacht altijd dat Steen op een koddige manier een niet-koddige cultuur verbeeldde, maar hij bleek over veel meer finesse te beschikken dan ik had gedacht.

Welke kunststad zou u vaker willen bezoeken?
New York. Daar voel je dat mensen moeten overleven in een harde samenleving en daar houd ik wel van. Ik ben er in de zomer van 1993 voor het eerst geweest en heb me toen letterlijk ondergedompeld in de stad. Subway in, subway uit, en maar kijken waar je uitkomt, in plaats van een rijtje bezienswaardigheden afwerken. Ik heb er ook een hekel aan om in drukke rijen te staan. Ben daarom ook geen concertliefhebber. In de bioscoop of het theater heb je een eigen zitplaats, dat is al beter, maar het idee dat je muziek ingeklemd door anderen moet ervaren, staat me tegen. Ik beleef kunst het liefst op mijn eigen voorwaarden. Tijdens vakanties luister ik dagen achtereen naar mijn iPod, met daarin de jukebox van mijn leven.

Als welke kunstenaar had u geboren willen worden?
Als Louis Couperus. De grootste romanschrijver die Nederland ooit heeft gekend. Door over de oudheid of Indonesië te schrijven, keek hij verder dan zijn neus lang was. Maar bovenal was hij een meester in het portretteren van het menselijke onvermogen, precies zoals Philip Roth en Michael Cunningham dat in onze tijd doen. Lees Van oude mensen, de dingen, die voorbijgaan… of De boeken der kleine zielen, want ze geven betekenis aan het leven. Maar wie leest Couperus nog? Onze grootste romanschrijver is verdwenen uit het cultuuronderwijs.

Hoe belangrijk is kunst voor u?
Kunst ontstijgt de waan van de dag en verschaft veel meer inzicht in het leven dan welke actualiteit ook. Kunst biedt troost, geeft betekenis en kan zelfs levens veranderen. Na het zien van de film American Beauty zei ik: 'Ik ga het anders doen!' En kunst is natuurlijk mijn werk. Ik geef een podium aan mensen die dingen maken. Het lijkt me geweldig om te kunnen componeren of alleen met je stem een publiek in vervoering te kunnen brengen à la Rufus Wainwright of Carole King of zo, maar dat gaat niet gebeuren. De enige kunst die binnen mijn bereik ligt, is het schrijven van een roman. Maar daarvoor moet je je onthechten en maanden, zo niet jarenlang, eenzaam opsluiten. Als ik drie weken achter elkaar vakantie heb is het veel. En in die schaarse vrije tijd luister ik liever naar muziek.

Dit interview verscheen in het Vrije Academie Magazine van mei 2015.